Δευτέρα, 24 Μαρτίου 2014

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΪΣΜΑΝΙΩΣΗ

Ο πρών καθηγητής Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσημάτων στην Κτηνιατρική Σχολή του Α.Π.Θ. κ. Σ. Χαραλαμπίδης αναφέρει ξεκάθαρα ότι ο άνθρωπος δεν κολλάει από το σκύλο την λεϊσμανίωση αλλά από τη σκνίπα και είναι σπάνια η μόλυνση ανθρώπου ακόμα και σε περιοχές όπου η μόλυνση των σκύλων είναι συχνή, όπως για παράδειγμα στη Χαλκιδική!
1η Ερώτηση: Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθεί από λεϊσμανίωση ο ιδιοκτήτης και η οικογένειά του από το μολυσμένο σκύλο τους;
Απάντηση: Όχι. Σύμφωνα με επιζωοτιολογικά και επιδημιολογικά στοιχεία στην Ελλάδα ο άνθρωπος μολύνεται από τις σκνίπες που πήραν το παράσιτο από μολυσμένο άνθρωπο, όχι από μολυσμένο σκύλο. Γι’ αυτό άλλωστε:
α) παρατηρούνται κατά μέσο όρο μόνον 25 νέα κρούσματα του νοσήματος ετησίως στον άνθρωπο στην Ελλάδα, ενώ στον σκύλο παρατηρούνται περισσότερα από 100.000 κρούσματα του νοσήματος (υπολογίζεται ότι ανάλογα με την περιοχή της χώρας, σε κάθε μολυσμένο άνθρωπο αντιστοιχούν 940-5.550 μολυσμένοι σκύλοι !),
β) υπάρχουν περιοχές, όπως ο Ν. Χαλκιδικής και γύρω από την πόλη της Θεσσαλονίκης, όπου τα κρούσματα του νοσήματος στον άνθρωπο είναι σπανιότατα (στις περιοχές αυτές αναφέρθηκαν στον άνθρωπο συνολικά 9 κρούσματα του νοσήματος σε διάστημα 47 ετών !), σε αντίθεση με τη μόλυνση του σκύλου που είναι συχνή,
γ) υπάρχουν περιοχές, όπως στο Ν. Δράμας και το Ν. Καβάλας, όπου για σειρά ετών αναφέρονται ετησίως τουλάχιστον 3-4 κρούσματα λεϊσμανίωσης στον άνθρωπο και περιοχές, όπως στους νομούς Καστοριάς, Φλωρίνης, Γρεβενών, Έβρου κ.α., όπου δεν αναφέρονται κρούσματα λεϊσμανίωσης στον άνθρωπο, παρά το γεγονός ότι η μόλυνση του σκύλου στις περιοχές αυτές είναι συχνή, και
δ) δεν αναφέρθηκαν κρούσματα λεϊσμανίωσης σε οικογένειες που έχουν μολυσμένους σκύλους. »
Ο τρόμος όμως για τη λεϊσμανίωση (και όχι καλαζάρ όπως το λέμε λανθασμένα όλοι μας, αφού ο κ Χαραλαμπίδης αναφέρει ότι αυτή η μορφή δεν συναντάται στην Ελλάδα) συνεχίζεται ακόμα και από απαρχαιωμένο διάταγμα του κράτους που αναφέρει ότι πρέπει να γίνεται ευθανασία σε σκυλιά με λεϊσμανίωση ή θεραπεία με περιορισμό τους σε κατάλληλο κλουβί με σίτες.
»Προεδρικό Διάταγμα 400/1983 – “Αρθρο 9, Παρ. 4-5
4. Οι σκύλοι που είναι προσβλημένοι από λεϊσμανίαση που επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, θανατώνονται, ύστερα από έγγραφη συναίνεση του ιδιοκτήτη, με μεθόδους ευθανασίας, ή με ευθύνη των ιδιοκτητών τους, θέτονται υπό αυστηρή απομόνωση κατά τρόπο, που να αποκλείεται το ενδεχόμενο οι σκύλοι αυτοί να δηχθούν από φλεβοτόμους.»
Σε αντίθεση με ορισμένες απόψεις ότι η λεϊσμανίωση δεν θεραπεύεται ποτέ ο κ Χαραλαμπίδης είναι και πάλι κάθετος:
»4η Ερώτηση: Θεραπεύεται η λεϊσμανίωση του σκύλου ή απλά το ζώο παραμένει φορέας του παρασίτου;
Απάντηση: Υπάρχουν φαρμακευτικά σχήματα με ικανοποιητικά αποτελέσματα στο 85-100% των ζώων (τα ζώα απαλλάσσονται από το παράσιτο, όταν προλαμβάνονται οι αναμολύνσεις και οι αναζωπυρώσεις του νοσήματος).
Όταν ο σκύλος αναμολύνεται, πρέπει να επαναλαμβάνεται η φαρμακευτική αγωγή (στην περίπτωση αυτή, το 75-78% των ζώων επιβιώνει για 4-6 χρόνια).
Γενικά, ακόμη και μετά την ανεπιτυχή φαρμακευτική αγωγή, τα παράσιτα εξαφανίζονται για αρκετούς μήνες από το περιφερικό αίμα και επομένως, το ζώο δεν αποτελεί εστία μόλυνσης των σκνιπών. »
Ακόμα, όλα τα φάρμακα είναι αποτελεσματικά, εφ’ όσον:
α) χορηγούνται στα μολυσμένα ζώα ΚΑΘΕ 12 ΩΡΕΣ, επειδή τα παράσιτα βγαίνουν από τα μολυσμένα κύτταρα κάθε 12-24 ώρες και μόνον τότε είναι ευαίσθητα στα φάρμακα,
β) δεν επιβαρύνουν τη λειτουργία των νεφρών και άλλων οργάνων (απουσία παρενεργειών), και
γ) ενισχύουν τους μηχανισμούς άμυνας του οργανισμού κατά του παρασίτου (ανοσοενισχυτική δράση), ενώ σημαντικό ρόλο,όπως έχουμε τονίσει και στο adespoto.gr, παίζει η πρόληψη!
Κατά την εποχή των σκνιπών στην Ελλάδα (Μάϊος-Νοέμβριος), ο σκύλος προφυλάσσεται αποτελεσματικά από τη μόλυνση με το παράσιτο, όταν:
α) χρησιμοποιείται στο ζώο εντομοαπωθητικό περιλαίμιο (ή spray) με deltamethrin,
β) τοποθετείται εντομοαπωθητικό με diethyltoluamide-DEET, στον αυχένα και τη ράχη του ζώου, μετά τη δύση του ήλιου (αιχμή δραστηριότητος των σκνιπών, 21.00-22.00 και 03.30-05.00),
γ) χρησιμοποιείται εντομοαπωθητικό σαπούνι για το λούσιμο του σκύλου (όχι όταν χρησιμοποιείται περιλαίμιο με deltamethrin),
δ) γίνεται προληπτική ορολογική εξέταση του σκύλου το Μάϊο και το Νοέμβριο, για να τίθεται έγκαιρα η διάγνωση (Μάϊο) και να θεραπεύονται τα μολυσμένα ζώα, πριν μετατραπούν σε αποθήκη/φορείς του παρασίτου στη φύση, και
ε) γίνεται προληπτική φαρμακευτική αγωγή στο ζώο (allopurinol, 15 mg/Kg σ.β./12ωρο, από το στόμα), από τον Αύγουστο έως το Νοέμβριο, για να προφυλάσσεται το ζώο κατά το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, που είναι η περίοδος με τη μεγαλύτερη μολυσματική ικανότητα των σκνιπών στη χώρα μας.
Ακόμη όμως και αν ένας άνθρωπος μολυνθεί με λεϊσμανίωση από τη σκνίπα, επιβιώνει! Με τη φαρμακευτική αγωγή επιτυγχάνεται κλινική ίαση στο 95% των ασθενών (ή στο 20% των μολυσμένων φορέων HIV). Ήπια σπληνομεγαλία παρατηρείται έως ένα χρόνο μετά την αγωγή. Το 5% των ασθενών είναι δυνατόν να αυτοϊαθεί, χωρίς φαρμακευτική αγωγή, αναφέρει ο κ Χαραλαμπίδης.
Ουσιαστικά, ο άνθρωπος δεν προλαμβάνει τη λεϊσμανίωση αν…σκοτώσει το σκύλο του αλλά αν παίρνει μέτρα για τις σκνίπες,όπως κάνουμε και με τα κουνούπια, δηλαδή χρησιμοποίηση εντομοαπωθητικού (Autan®) στα ακάλυπτα μέρη του σώματος ή στα ρούχα, μετά τη δύση του ηλίου (διάρκεια εντομοαπωθητικής δράσης περίπου 4 ώρες).
Διαβάστε μερικές ακόμα χρήσιμες πληροφορίες:
Η λεϊσμανίωση (παλιότερη ονομασία: «λεϊσμανίαση») εμφανίζεται στην Ελλάδα και τις άλλες μεσογειακές χώρες με τη μεσογειακή μορφή, ενώ στις Ινδίες και στην Αφρική εμφανίζεται με την ινδική μορφή («kala-azar», «πυρετός dum-dum») και με την αφρικανική μορφή («kala-azar») κ.α. (στην Ελλάδα και τις άλλες μεσογειακές χώρες δεν απαντάται η μορφή «kala-azar»).
Η μεσογειακή μορφή της λεϊσμανίωσης προκαλείται από το πρωτόζωο παράσιτο Leishmania infantum και είναι ευκαιριακό νόσημα (συνήθως απαντάται σε ανοσοκατασταλμένους ξενιστές, όπως άνθρωπος, σκύλος, γάτα, αλεπού, τσακάλι, τρωκτικά κ.ά.).

Στην Ελλάδα, κατά την 50ετία 1951-2001 αναφερόταν ετησίως 18-106 κρούσματα και την τελευταία 7ετία κατά μ.ό. περίπου 25 κρούσματα ετησίως (κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένα ενήλικα άτομα και σε παιδιά ηλικίας 4 μηνών έως 10 ετών). Το νόσημα είναι πολύ συχνό στον σκύλο (0.7-48.7%). Ο αριθμός των κρουσμάτων του νοσήματος ποικίλλει στις διάφορες περιοχές της χώρας και συνήθως δεν υπάρχει συσχετισμός μεταξύ των κρουσμάτων στον άνθρωπο και το σκύλο. Στους νομούς Καστοριάς, Φλώρινας, Γρεβενών, Χαλκιδικής, Αγίου Όρους, Θεσσαλονίκης, Έβρου κ.α., τα κρούσματα του νοσήματος είναι συχνά στον σκύλο, όχι όμως στον άνθρωπο. Ειδικότερα στο Ν. Χαλκιδικής και γύρω από την πόλη της Θεσσαλονίκης, η μόλυνση του σκύλου είναι 6.4-6.6%, ενώ στον άνθρωπο αναφέρθηκαν συνολικά 9 κρούσματα σπλαχνικής λεϊσμανίωσης κατά το χρονικό διάστημα 1954-2001 (47 χρόνια). Παρά το γεγονός ότι τα δεδομένα αυτά δεν αποδίδουν απόλυτα την πραγματική έκταση της μόλυνσης (ύπαρξη ασυμπτωματικών φορέων κ.ά.), συμφωνούν με τη γεωγραφική εξάπλωση και τις βιολογικές συνήθειες των σκνιπών στις χώρες της Μεσογείου.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ:
Η φαρμακευτική αγωγή στη λεϊσμανίωση του σκύλου γίνεται με διάφορα φαρμακευτικά σχήματα (στηρίζονται στο βιολογικό κύκλο του παρασίτου και στις σχέσεις που αναπτύσσει με τον ξενιστή), που παρέχουν ικανοποιητικά αποτελέσματα (βελτίωση της κλινικής εικόνας από τις πρώτες 1-2 εβδομάδες αγωγής στο 85-100% των ζώων) και εφ’ όσον προλαμβάνονται οι αναμολύνσεις και οι αναζωπυρώσεις, το ζώο απαλλάσσεται από το παράσιτο:
1) Φαρμακευτικό σχήμα Α. Χορηγούνται: α) 1 κ.εκ. Milteforan/10 κιλά ζώου, μαζί με την τροφή, μία φορά την ημέρα, για 28 ημέρες, και β) παράλληλα με το Milteforan, 10 mg αλλοπουρινόλη/κιλό ζώου, από το στόμα, ανά 12ωρο (πρωί-βράδυ), για 7 μήνες.
2) Φαρμακευτικό σχήμα Β. Χορηγούνται για 21 ημέρες, Glucantime® 0.33 ml/Kg σ.β./ημέρα, υποδορίως (όχι σε ζώα με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια), Gabbrocol® ή Amminofarma® (aminosidine sulphate) 0.1 ml/Kg σ.β./ημέρα, υποδορίως (όχι σε ζώα με νεφρική/ηπατική ανεπάρκεια ή βλάβες στην 8η εγκεφαλική συζυγία), ketoconazole (Fungoral®) 50 mg/20 Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα (ή allopurinol 10-20 mg/Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα) και levamizole 5 mg/Kg σ.β./3 ημέρες, από το στόμα ή ενδομυϊκώς (ΠΡΟΣΟΧΗ. Αιματολογικός, βιοχημικός και καρδιολογικός έλεγχος πριν και κατά τη διάρκεια της ενέσιμης αγωγής, κάθε 3 ημέρες. Επίσης, ακολουθείται δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και υπάρχει ΑΦΘΟΝΟ νερό στη διάθεση του ζώου).
3) Φαρμακευτικό σχήμα Γ. Χορηγούνται για 12 μήνες, Glucantime® 75 mg/Kg σ.β./ημέρα, υποδορίως, για 20-30 ημέρες (όχι σε ζώα με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια) και allopurinol 20-30 mg/Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα, για 20-30 ημέρες. Μετά, η αγωγή συνεχίζεται μόνο με τη χορήγηση allopurinol (20-30 mg/Kg σ.β./ημέρα), καθημερινά για 12 μήνες.
ΠΡΟΣΟΧΗ. Η παρακολούθηση του ζώου κατά τη διάρκεια, αλλά και μετά τη φαρμακευτική αγωγή γίνεται με την ορολογική εξέταση του ζώου 1, 2, 3, 6, 12, 18 και 24 μήνες μετά τη λήξη της αγωγής (ανιχνεύονται φθίνουσες τιμές ειδικών αντισωμάτων ή αντιγόνων του παρασίτου συνήθως για 6-12 μήνες μετά τη λήξη της αγωγής).
Όταν οι τιμές των ειδικών αντισωμάτων μειώνονται (στο 14-26% των ζώων), η ορολογική εξέταση επαναλαμβάνεται κάθε 6 μήνες για 2 χρόνια.
Όταν οι τιμές των ειδικών αντισωμάτων αυξάνονται (στο 74-86% των ζώων), η φαρμακευτική αγωγή επαναλαμβάνεται. Το 75-78% των ζώων επιβιώνει για 4-6 χρόνια, χωρίς να εμφανίζεται σε αυτά κλινικό νόσημα και χωρίς να εμφανίζεται παρασιταιμία (αδυναμία μόλυνσης των σκνιπών). Είναι, όμως δυνατόν στο 21% των ζώων αυτών να διαπιστώνονται παράσιτα μέσα στα λεμφογάγγλια. 
Οι αναζωπυρώσεις του νοσήματος εμφανίζονται στα μολυσμένα ζώα έως 1 χρόνο μετά τη φαρμακευτική αγωγή (συνήθως, χαρακτηρίζονται από αύξηση των γ-σφαιρινών, των ειδικών αντισωμάτων, των αντιγόνων του παρασίτου κ.ά.).
Πρέπει να αποφεύγεται η αγωγή της λεϊσμανίωσης του σκύλου με amphotericin B με λιποσώματα (AmBisome®), επειδή: α) δεν πλεονεκτεί σε σύγκριση με τα άλλα φαρμακευτικά σχήματα, 
β) είναι δαπανηρή, και 
γ) υπάρχει ο κίνδυνος να αποδυναμωθεί το φαρμακευτικό «οπλοστάσιο» για την αντιμετώπιση του νοσήματος στον άνθρωπο, σε περίπτωση ανάπτυξης φαρμακοανθεκτικότητος από το παράσιτο.
ΠΡΟΛΗΨΗ:
Η πρόληψη της μόλυνσης του σκύλου στηρίζεται: 
α) στην τοποθέτηση εντομοαπωθητικού περιλαιμίου με deltamethrin (Scalibor®) στον σκύλο, από το Μάϊο έως το Νοέμβριο, 
β) στην τοποθέτηση, στον αυχένα και τη ράχη του σκύλου, εντομοαπωθητικού με deltamethrin ή με diethyltoluamide-DEET (Anti-Phlebotome®, Autan®), από το Μάϊο έως το Νοέμβριο, μετά τη δύση του ήλιου (αιχμή δραστηριότητας των σκνιπών 21.00-22.00 και 03.30-05.00), 
γ) στη χρησιμοποίηση εντομοαπωθητικού σαπουνιού (Norikex®) για το λούσιμο του σκύλου, από το Μάϊο έως το Νοέμβριο (όχι σε ζώα που χρησιμοποιούν περιλαίμιο με deltamethrin), 
δ) στην προληπτική ορολογική εξέταση του σκύλου, κάθε 6μηνο (Μάϊο και Νοέμβριο) για να τίθεται έγκαιρα η διάγνωση (Μάϊο) και να θεραπεύονται τα μολυσμένα ζώα, πριν μετατραπούν σε αποθήκη/φορείς του παρασίτου στη φύση, και 
ε) στην προληπτική φαρμακευτική αγωγή στον σκύλο με allopurinol (15 mg/Kg σ.β./12ωρο, από το στόμα), από τον Αύγουστο έως το Νοέμβριο, για να «καλύπτεται» το ζώο κατά το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, που είναι η περίοδος με τη μεγαλύτερη μολυσματικότητα των σκνιπών στη χώρα μας.


Από τη σελίδα του κ Σ. Χαραλαμπίδη

ΕΝΑΡΞΗ ΕΛΕΓΧΩΝ ΔΕΣΠΟΖΩΜΕΝΩΝ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ AΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ Κ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ :ΕΝΑΡΞΗ ΕΛΕΓΧΩΝ ΔΕΣΠΟΖΩΜΕΝΩΝ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ  Δεν φτάνει να αγαπάς τα ζώα,οφείλεις και σαν άνθρωπος αλλά και βάση νόμο...